وقتی یک مدار به چهار هادی مجزا با سطح مقطع 4 میلی‌متر مربع نیاز دارد، انتخاب کابل فقط به تعداد رشته‌ها ختم نمی‌شود. جنس هادی، کلاس انعطاف‌پذیری، نوع عایق و روکش و شرایطی که کابل قرار است در آن نصب شود، همگی در عملکرد نهایی تأثیر دارند. کابل افشان 4 در 4  برای چنین ساختاری تولید شده است؛ کابلی چهاررشته با هادی مسی افشان کلاس 5 که هر رشته آن 4 میلی‌متر مربع سطح مقطع دارد. عایق رشته‌ها از PVC نوع D و روکش بیرونی از PVC نوع ST5 است و رنگ روکش محصول مشکی اعلام شده است.

در این محصول، استفاده از هادی افشان باعث می‌شود کابل نسبت به نمونه‌های دارای هادی صلب، هنگام عبور از مسیرهای دارای خم و اتصال به تجهیزات، انعطاف‌پذیری بیشتری داشته باشد. استاندارد IEC 60227-5 نیز برای کابل‌های انعطاف‌پذیر با عایق PVC، الزامات مشخصی را تعریف می‌کند و نسخه 2024 این استاندارد، کابل‌های انعطاف‌پذیر تا ولتاژ نامی 300/500 ولت را در دامنه خود قرار می‌دهد.

4×4 در کابل افشان یعنی چه؟

اگر در بازار عبارت کابل افشان 4در4 را می‌بینید، بهتر است آن را این‌طور بخوانید:

4 رشته × 4 میلی‌متر مربع

یعنی کابل دارای چهار هادی است و سطح مقطع هر هادی 4 میلی‌متر مربع است.

این تفاوت مهم است؛ چون کابل‌های 4×2.5، 4×4 و 4×6 همگی چهاررشته هستند، اما ظرفیت و مشخصات هادی آنها یکسان نیست. بنابراین هنگام خرید کابل افشان 4 در 4 لوشان، باید مطمئن شوید عدد دوم واقعاً نشان‌دهنده سطح مقطع موردنیاز مدار شماست.

چرا کابل افشان 4×4 لوشان؟

مزیت اصلی این محصول را می‌توان در ترکیب چهار رشته، هادی مسی کلاس 5 و سطح مقطع 4 میلی‌متر مربع دید. این ترکیب برای مدارهایی که به چند هادی با سطح مقطع مشخص احتیاج دارند، کاربردی است و در زمان نصب نیز انعطاف مناسب کابل کار را ساده‌تر می‌کند.

هادی کلاس 5 از مفتول‌های متعدد تشکیل می‌شود و برای کابل‌های انعطاف‌پذیر به کار می‌رود. در مشخصات ارائه‌شده برای کابل لوشان نیز هادی مسی کلاس 5 مطابق IEC 60228 و INSO 3084 ذکر شده است.

از طرف دیگر، مس با خلوص اعلام‌شده 99.9 درصد به‌عنوان هادی محصول معرفی شده است؛ مشخصه‌ای که در کنار سطح مقطع و کلاس هادی، برای ارزیابی کیفیت کابل اهمیت دارد.

ساختار کابل افشان 4 در 4 لوشان

اگر بخواهیم کابل را از داخل به بیرون بررسی کنیم، ساختار آن ساده اما مهم است.

هادی مسی افشان

قلب کابل، هادی مسی آن است. در این محصول، هادی از نوع افشان کلاس 5 است. برخلاف هادی‌های یکپارچه و خشک، هادی افشان از مجموعه‌ای از مفتول‌های مسی تشکیل می‌شود و همین ساختار، انعطاف بیشتری ایجاد می‌کند.

این ویژگی هنگام نصب کابل در مسیرهای غیرمستقیم، تابلوها، تجهیزات و نقاطی که فضای کار محدود است، خودش را بیشتر نشان می‌دهد.

عایق PVC نوع D

هر یک از چهار رشته با آمیزه PVC نوع D عایق شده است. این عایق بین هادی و سایر بخش‌های کابل یک سد الکتریکی ایجاد می‌کند و از تماس ناخواسته هادی‌ها جلوگیری می‌کند.

PVC/D در ساختار کابل‌های افشان PVC مطابق استانداردهای خانواده IEC 60227 نیز دیده می‌شود. برای نمونه، IEC 60227-5 برای کابل‌های انعطاف‌پذیر PVC الزامات مشخصی برای عایق این کابل‌ها در نظر می‌گیرد.

روکش PVC نوع ST5

پس از عایق‌کاری رشته‌ها، مجموعه چهار هادی با روکش PVC نوع ST5 پوشانده می‌شود. این روکش، لایه بیرونی کابل است و از رشته‌های داخلی در برابر آسیب‌های متعارف هنگام نصب و استفاده محافظت می‌کند.

رنگ روکش کابل افشان 4×4 لوشان مشکی اعلام شده است.

بنابراین ساختار کلی محصول را می‌توان به صورت زیر خلاصه کرد:

CU / PVC / PVC

یعنی:

هادی مسی / عایق PVC / روکش PVC

کاربردهای کابل افشان 4×4 لوشان

اینجاست که کابل 4×4 از یک محصول صرفاً فنی به یک انتخاب واقعی برای پروژه تبدیل می‌شود. چهار رشته هادی با سطح مقطع 4 میلی‌متر مربع، آن را برای مدارهایی مناسب می‌کند که تعداد هادی و سطح مقطع مشخصی نیاز دارند.

البته «کابل افشان» بودن به این معنا نیست که محصول برای هر نوع کاربری، از برق ساختمان گرفته تا تجهیزات متحرک صنعتی، مناسب است. نوع نصب باید با مشخصات واقعی کابل تطبیق داشته باشد.

1. تجهیزات و ماشین‌آلات الکتریکی

در بسیاری از تجهیزات الکتریکی، چند هادی باید از یک نقطه به نقطه دیگر منتقل شوند. استفاده از کابل چندرشته در چنین شرایطی می‌تواند مسیر کابل‌کشی را مرتب‌تر کند.

انعطاف هادی کلاس 5 نیز در زمان اتصال کابل به ترمینال‌ها و تجهیزات، اجرای مسیر را راحت‌تر می‌کند. این ویژگی به‌خصوص در جاهایی که کابل باید تغییر جهت بدهد یا فضای کافی برای مانور وجود ندارد، اهمیت پیدا می‌کند.

اگر ماشین‌آلات در زمان کار حرکت مکانیکی دارند، باید نوع کابل مناسب حرکت مداوم به‌صورت جداگانه بررسی شود؛ صرفاً افشان بودن کابل برای چنین کاربردی کافی نیست.

2. تابلوهای برق

کابل افشان 4 در 4 می‌تواند در برخی مدارهای مرتبط با تابلوها و تجهیزات برق مورد بررسی قرار گیرد؛ جایی که چند مسیر هادی با سطح مقطع 4 میلی‌متر مربع باید در یک مسیر مشترک اجرا شوند.

انعطاف کابل در زمان سیم‌کشی و اتصال به تجهیزات، نسبت به کابل‌های دارای هادی صلب مزیت نصب ایجاد می‌کند.

البته وظیفه چهار رشته باید براساس نقشه مدار مشخص شود. از روی چهاررشته بودن کابل نمی‌توان به‌صورت قطعی گفت که این چهار رشته حتماً شامل چه ترکیبی از فاز، نول یا ارت هستند.

3. تأسیسات برق ساختمان

در برخی پروژه‌های ساختمانی، بسته به طراحی مدار و روش نصب، کابل‌های افشان چندرشته مورد استفاده قرار می‌گیرند.

کابل 4×4 برای مدارهای سبک انتخاب معمولی نیست؛ هر رشته آن 4 میلی‌متر مربع است و باید زمانی استفاده شود که محاسبات مدار چنین سطح مقطعی را توجیه کند.

اگر برای یک مدار معمولی بین 4×2.5 و 4×4 مردد هستید، بزرگ‌تر بودن سطح مقطع به‌تنهایی دلیل کافی برای انتخاب 4×4 نیست. جریان بار، طول مسیر، افت ولتاژ و شرایط نصب تعیین‌کننده‌اند.

4. تجهیزات اداری

طبق اطلاعات ارائه‌شده برای این خانواده کابل، استفاده در تجهیزات اداری نیز جزو کاربردهای آن عنوان شده است.

ساختار انعطاف‌پذیر کابل می‌تواند برای اتصال تجهیزاتی که مسیر کابل آنها نیاز به خم‌شدن دارد مفید باشد. با این حال، سطح مقطع 4 میلی‌متر مربع برای بسیاری از تجهیزات اداری کوچک بیشتر از نیاز معمول است.

بنابراین کاربرد این کابل در تجهیزات اداری بیشتر به نیاز واقعی مدار وابسته است تا صرفاً نام کاربری «اداری».

5. تجهیزات خانگی

کابل‌های افشان PVC در اتصال بسیاری از تجهیزات الکتریکی خانگی استفاده می‌شوند. ساختار انعطاف‌پذیر آنها برای تجهیزاتی که نیاز به کابل قابل‌انعطاف دارند، مزیت محسوب می‌شود.

با این حال، کابل افشان 4×4 برای لوازم خانگی کم‌مصرف انتخاب عمومی نیست. استفاده از سطح مقطع بزرگ‌تر زمانی منطقی است که توان تجهیز، طول مسیر یا شرایط نصب چنین انتخابی را توجیه کند.

6. مدارهای روشنایی

در برخی مدارهای روشنایی که به چند هادی نیاز دارند، کابل چندرشته می‌تواند گزینه مناسبی باشد. اما سطح مقطع 4 میلی‌متر مربع برای هر رشته باعث می‌شود این مدل برای بسیاری از مدارهای روشنایی معمولی بیش از نیاز باشد.

پس اگر هدف شما اجرای یک مدار روشنایی است، ابتدا مشخص کنید مدار دقیقاً به چه سطح مقطعی نیاز دارد. صرفاً انتخاب کابل بزرگ‌تر، کیفیت یا ایمنی بیشتری ایجاد نمی‌کند.

7. مسیرهای دارای خم و تغییر جهت

یکی از کاربردی‌ترین ویژگی‌های کابل افشان، انعطاف آن است.

در مسیرهایی که کابل باید دور گوشه‌ها عبور کند، به تجهیزات نزدیک شود یا در فضای محدود نصب شود، هادی کلاس 5 باعث می‌شود کابل راحت‌تر فرم بگیرد.

البته این انعطاف نباید با «خم‌کردن نامحدود» اشتباه گرفته شود. شعاع خم مجاز و شرایط نصب باید براساس دستورالعمل سازنده و نوع دقیق کابل رعایت شود.

کابل افشان 4×4 لوشان برای چه محیطی مناسب است؟

طبق اطلاعات ارائه‌شده برای این محصول، کاربرد کابل در تجهیزات روشنایی، اداری و خانگی و مناطق خشک عنوان شده است.

بنابراین برای محیط‌های خشک و شرایط نصب متعارف، می‌توان آن را در محدوده کاربرد اعلام‌شده بررسی کرد.

اما اگر کابل قرار است در محیطی مانند فضای باز، زیر خاک، محیط مرطوب، محل تماس با روغن یا مواد شیمیایی یا در معرض حرکت مداوم استفاده شود، باید مشخصات دقیق همان مدل بررسی شود.

روکش PVC به‌تنهایی به معنای ضدآب، دفنی، مقاوم در برابر UV یا مناسب حرکت مداوم بودن کابل نیست.

آیا کابل چهار رشته در چهار برای موتور مناسب است؟

این سؤال را نمی‌توان فقط با گفتن «بله» پاسخ داد.

برای انتخاب کابل موتور، باید جریان نامی و راه‌اندازی موتور، طول مسیر، افت ولتاژ، روش نصب، دمای محیط و شرایط بارگذاری بررسی شود.

ممکن است یک موتور در شرایطی با کابل 4×4 به‌درستی تغذیه شود و در شرایط دیگری به سطح مقطع متفاوتی نیاز داشته باشد.

بنابراین اگر هدف شما خرید کابل افشان 4 در 4 برای موتور است، بهتر است انتخاب کابل براساس مشخصات واقعی موتور انجام شود، نه صرفاً براساس سطح مقطع.

مقایسه کابل افشان 4×4 با مدل‌های نزدیک

کابل 4×2.5 یا 4×4؟

تعداد رشته‌ها یکسان است؛ تفاوت در سطح مقطع هر رشته است.

4×2.5: چهار رشته 2.5 میلی‌متر مربع
4×4: چهار رشته 4 میلی‌متر مربع

اگر محاسبات مدار به سطح مقطع 4 میلی‌متر مربع نیاز داشته باشد، مدل 4×4 انتخاب مناسب‌تری است. اگر 2.5 میلی‌متر مربع پاسخگوی نیاز مدار باشد، استفاده از 4×4 الزاماً مزیت اقتصادی ندارد.

کابل 4×4 یا 4×6؟

در اینجا نیز تعداد رشته‌ها یکسان است.

4×4: چهار رشته با سطح مقطع 4 میلی‌متر مربع
4×6: چهار رشته با سطح مقطع 6 میلی‌متر مربع

انتخاب بین این دو باید براساس جریان، افت ولتاژ و شرایط نصب انجام شود.

کابل 4×4 یا 6×4؟

این دو کابل سطح مقطع یکسانی برای هر رشته دارند؛ تفاوت در تعداد هادی‌هاست.

4×4: چهار رشته
6×4: شش رشته

اگر مدار چهار هادی نیاز داشته باشد، 4×4 منطقی است. اگر شش هادی لازم باشد، 6×4 کاربرد بیشتری خواهد داشت.

استاندارد کابل افشان 4 در 4 لوشان

در اطلاعات کابل چهار رشته در چهار لوشان، استانداردهای ISIRI 607-5 و ISIRI 607-6 ذکر شده‌اند.

استاندارد بین‌المللی IEC 60227-5 مربوط به کابل‌های انعطاف‌پذیر دارای عایق PVC است و نسخه 2024 آن مشخصات کابل‌های انعطاف‌پذیر با ولتاژ نامی تا 300/500 ولت را پوشش می‌دهد.

IEC 60227-6 نیز برای کابل‌های PVC مربوط به کاربردهای مشخص از جمله کابل‌های بالابر و کابل‌های اتصال انعطاف‌پذیر تا 450/750 ولت تعریف شده است. بنابراین صرف درج 607-5 و 607-6 در اطلاعات یک محصول، نباید باعث شود همه ولتاژها و کدهای این استاندارد را هم‌زمان به همان کابل نسبت دهیم.

به همین دلیل، برای صفحه محصول بهتر است ولتاژ نامی دقیق، کد اختصاری، قطر خارجی، وزن هر متر و تعداد مفتول‌های هر رشته فقط زمانی درج شوند که دیتاشیت رسمی مدل لوشان در اختیار باشد.

دمای کاری کابل

در اطلاعات فنی ارائه‌شده برای این خانواده، حداکثر دمای هادی 70 درجه سانتی‌گراد ذکر شده است.

این عدد را نباید به معنای امکان بارگذاری کابل در هر شرایطی تا 70 درجه دانست. دمای محیط، نحوه نصب، تعداد کابل‌های کنار هم و میزان بار روی کابل همگی روی شرایط حرارتی اثر دارند.

به زبان ساده، یک کابل در هوای آزاد، داخل لوله، زیر سینی کابل یا در یک مسیر متراکم، شرایط دفع حرارت یکسانی ندارد.

راهنمای خرید کابل افشان 4 در 4 لوشان

اگر برای خرید کابل افشان 4×4 لوشان اقدام می‌کنید، قبل از قیمت گرفتن، مشخصات فنی پروژه را مشخص کنید.

اول: مطمئن شوید به چهار رشته نیاز دارید.

دوم: بررسی کنید سطح مقطع 4 میلی‌متر مربع برای هر رشته با جریان و طول مسیر هماهنگ است.

سوم: شرایط محیطی را مشخص کنید؛ خشک، مرطوب، فضای باز یا محیط صنعتی.

چهارم: اگر کابل قرار است دائماً حرکت کند، حتماً نوع کابل را از نظر کاربرد متحرک بررسی کنید.

پنجم: هنگام خرید متراژ بالا، مشخصات روی کابل و قرقره را با مشخصات محصول تطبیق دهید.

این چند بررسی ساده می‌تواند جلوی انتخاب کابلی را بگیرد که از نظر تعداد رشته یا سطح مقطع ظاهراً مناسب است، اما برای شرایط واقعی پروژه انتخاب درستی نیست.

مشخصات فنی کابل افشان 4×4 لوشان

کابل افشان 4×4 لوشان دارای چهار رشته هادی مسی افشان کلاس 5 است و سطح مقطع هر رشته 4 میلی‌متر مربع اعلام شده است. هادی از مس با خلوص اعلام‌شده 99.9 درصد ساخته شده و عایق رشته‌ها از PVC نوع D است.

روکش بیرونی کابل از PVC نوع ST5 بوده و رنگ آن مشکی اعلام شده است. ساختار کلی محصول CU/PVC/PVC است؛ یعنی هادی مسی، عایق PVC و روکش PVC.

استانداردهای اعلام‌شده برای محصول ISIRI 607-5 و ISIRI 607-6 هستند و حداکثر دمای هادی در اطلاعات ارائه‌شده 70°C عنوان شده است.

مواردی مانند قطر دقیق کابل، وزن هر متر، مقاومت هادی، تعداد مفتول هر رشته و ولتاژ نامی دقیق این مدل را بهتر است بدون دیتاشیت رسمی لوشان وارد صفحه محصول نکنید.